Maatschappelijke spanning: hoe gaat theaterfestival Jonge Harten ermee om?
Foto door Marc Knip
Hoe leid je een theaterfestival in een tijd van maatschappelijke spanning en uiteenlopende perspectieven? Hoe vind je de balans tussen artistieke vrijheid en het creëren van een veilige plek voor iedereen?
In aanloop naar de bijeenkomst Cultuur in crisistijd op 13 mei en het tweedaagse congres GenZ and the Arts, interviewden we Karlijn Benthem, directeur van theaterfestival Jonge Harten. Ze vertelt over haar rol als artistiek pedagoog: iemand die ontwikkeling centraal stelt – van makers, publiek én organisatie. Lees hieronder de samenvatting en het gehele artikel in de link!
Zorgvuldigheid en lef
Karlijn ligt niet wakker van het woord polarisatie, maar wel van hoe woorden worden gebruikt en geïnterpreteerd. Via methodes als Deep Democracy maakt Jonge Harten verschillen bespreekbaar in plaats van ze glad te strijken. Dat vraagt zorgvuldigheid, lef en actief luisteren. Die benadering zette ze ook in toen het festival na uitgebreid intern overleg besloot een culturele boycot tegen de staat Israël te ondertekenen, met de toevoeging dat niet iedereen er persoonlijk volledig achterstond, maar de festivalorganisatie wel.
Niet alles krijgt een podium
Artistieke vrijheid staat voortdurend in relatie tot verantwoordelijkheid. Niet alles krijgt een podium, benadrukt Karlijn, zeker niet wanneer scholieren deel uitmaken van het publiek. Het festival kiest er bewust voor jongeren niet alleen als toeschouwer te benaderen, maar als volwaardige deelnemers in een gedeelde ervaring. Publiek is geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van het kunstwerk. “We weten momenteel niet zo goed wat we aan moeten met kinderen van 12 tot 18. Ze leven in een wereld, vaak online, die wij totaal niet kennen, ook al hebben we soms de illusie van wel. Voorheen konden we nog wel inschatten; als we dit maken, dan levert dat de jongeren iets op. Nu hebben we hun input hard nodig voordat we überhaupt iets kunnen creëren dat aansluit bij hun belevingswereld.”
Samen met jongeren
Die visie vertaalt zich ook in concrete projecten, zoals samenwerkingen met scholen, mbo-studenten en jonge makers. Jonge Harten verschuift van programmeren vóór jongeren naar werken mét jongeren, met aandacht voor hun belevingswereld, ontwikkeling en kwetsbaarheid. Kunst kan de wereld niet oplossen, stelt Benthem, maar wel luisteren, zichtbaar maken en nabij blijven – juist daar waar jongeren het gevoel hebben niets te verliezen.
Lees hier het hele interview met Karlijn Benthem van Jonge Harten
